Zweten voor de goede zaak

over corporate identity

Zoals men weet, heeft elke organisatie een missie, een huisstijl en een motto. Ook al is het doel van de organisatie evident, bijvoorbeeld het beheren van betaald parkeren, dan kan zij toch niet zonder missie, huisstijl en motto – “Parkeren glashelder” – door het leven. Het is de moderne identiteit van een bedrijf. Corporate identity.

Het is bloedheet. Ik ben met mijn gezin op vakantie. In de buurt van Avignon staan we voor een stoplicht. We zitten te zweten in een snikhete auto. Geen airco. Drie kinderen op de achterbank van mijn tweedehandse Volkswagen. Mijn jongste is nog maar 6 jaar. “Papa, wat is èrko?” Hij kijkt zijn oudere zus vol bewondering aan. Hij snapt dat dit heel belangrijk is: dit zitten in de hitte. Kleine kinderen hebben meer gevoel voor rituelen dan volwassenen. Ze zijn gek op dingen die een beetje geheimzinnig zijn en iets van een complot hebben. Het is bloedheet en de ramen van de auto zitten dicht. Het zweet parelt al op zijn voorhoofd. Hij ziet zijn zus grijnzen. Het was al heet, maar het wordt nog heter. We moeten het dus heel warm krijgen, denkt hij. Hij weet niet waarom, maar hij voelt dat het heel belangrijk is, dat dit ons gezamenlijk geheim is. Corporate identity.

Zwijgzaam een beetje voor je uit zweten. Geduldig wachten tot de ramen weer open gaan. Maar dan moet eerst het stoplicht op groen springen. De spanning loopt op. Niemand zegt iets. Het duurt minuten voordat ik we weer gaan rijden. En dan gaan de ramen weer open. Pffff. Het is gelukt!

Wie leiding geeft probeer het gedrag van anderen te beïnvloeden. Over hoe dat moet zijn heel veel boeken geschreven. Ik heb er een paar gelezen, maar ik ben vergeten wat er in stond. Het probleem – hoe beïnvloed ik het gedrag van anderen? – is te overzichtelijk om er veel tekst, modellen en checklists aan te wijden. Een competent leidinggevende werkt met een goede balans tussen straffen en belonen. Mensen die ervoor hebben doorgeleerd noemen dit een gedateerde behavioristische benadering van menselijk gedrag. Dat klopt. Maar het werkt nog steeds.
Voor leidinggevenden die leidinggevenden leiding geven – nee, geen typefout; lees maar even opnieuw – is het een stuk moeilijker. Daarom heten zij managers en krijgen zij een hoger salaris. Zij kunnen het gedrag van leidinggevenden wel beïnvloeden, maar zij hebben geen invloed op de laag medewerkers onder de leidinggevenden. Veel managers zitten daar niet mee: ze leven zich helemaal uit op de leidinggevenden. Als de leidinggevende de medewerkers niet in de hand kan houden, wordt deze ontslagen of weg gepest.
Maar sommige managers balen wel een beetje van deze situatie. Zij vinden het maar niks om langs een omweg leiding te moeten geven aan alle medewerkers achter en onder de leidinggevenden. En om deze frustratie hanteerbaar te maken hebben zij iets bedacht. Corporate identity. Voila. Het werkt als volgt. De manager schakelt een consultant, een copywriter en een communicatiebureau in. En om een lang verhaal kort te maken: na enige tijd weet elke medewerker dat de manager iets heeft bedacht. Deze medewerkers zijn verstandig en willen hun baan behouden. Ze tonen een soort van geregisseerd enthousiasme dat in de verte wel iets weg heeft van een Noord Koreaanse militaire parade. Ze leren de corporate mission uit hun hoofd en dragen heel trouw de badge met het opschrift “Parkeren, glashelder!”. Klaar.

Het is een algemeen gekoesterde illusie dat deze gang van zaken iets te maken heeft met een coporate indentity. Een organisatie met een echte identiteit is een bedrijf waarin medewerkers meer doen dan de baas vraagt. Het is een organisatie waarin medewerkers willen zweten voor de goede zaak, en niet omdat dat in het mission statement staat, maar omdat zij geloven in de organisatie en ervan houden. De identiteit van zo’n organisatie is een gemeenschappelijk ideaal.

Ik heb een auto zonder airco. Bijna niemand heeft een auto met airco. Het is 1985. Alleen hele dikke BMW’s en grote zwarte Mercedessen met dikke bestuurders hebben airco. Het is erg warm in Zuid Frankrijk, maar elk modaal gezin trotseert deze ellende voor een hoger doel: een vakantie in de Ardèche of de Provence. Mijn kinderen klagen niet. Het valt ook wel mee, zo lang als de auto in beweging is. De zwoele luchtstroom geeft een vorm van verkoeling. Maar stil staan voor een stoplicht is afzien!
Naast mij staat een BMW. De ramen zijn dicht. Ik verberg mijn jaloezie door mijn kinderen uit te leggen dat een auto met gesloten ramen airco heeft en dat zoiets heel veel geld kost. Daar zit een rijke man te genieten!
Bij een volgend stoplicht wacht ik ongeduldig op ‘groen’. De ondeugendste van mijn kinderen neemt het woord. “Papa!” “Zullen we doen alsof we airco hebben?” “Dan denkt iedereen dat wij heel rijk zijn!”
Voordat ik een relativerende opmerking kan maken, omdat ik al snel bedenk dat dit weinig meer oplevert dan zweet, springt het licht op groen. We zijn gered. Maar het volgende stoplicht is al weer in zicht. “Nu!” wordt er geroepen en op het moment dat de auto tot stilstand komt zijn alle ramen dicht. Ik zie in het spiegeltje dat mijn kinderen triomfantelijk om zich heen zitten te kijken. We zitten daar vrolijk te zweten. Niet voor onze lol, maar voor een kinderlijk ideaal: wij zijn een vorstelijke familie! Wij willen zweten voor de goede zaak.

Corporate identity.

Er staat een auto te wachten voor het stoplicht. De zon staat hoog.  Warme lucht trilt boven het asfalt. Het licht springt op groen. De auto trekt op met piepende banden. Tegelijkertijd gaan alle ramen open. Zes kinderhanden wuiven voor verkoeling en zwaaien naar de wereld: wij zijn het!, de koningskinderen van de aircoclub!

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s