Het geheim van twee plankjes

Alle leerlingen hebben een geheim. Geheimen zijn niet perse negatief of zijn een trauma. Verliefdheid is een geheim, zoals ook: straaljagerpiloot willen worden of nieuwslezer. Maar een geheim deel je niet op Facebook en vertel je ook niet in de pauze aan je eetgenoot. Geheimen zijn nooit onschuldig. Geheimen worden door de drager uiterst serieus genomen.

Ik bewaar twee plankjes. Het zijn geen gewone plankjes. Er zit een plaatje metaal van binnen en een haakje om ze op te hangen. Ik bewaar niet zo veel spullen, maar deze plankjes wil ik altijd bij me houden. Ik wil graag uitleggen waarom. Het gaat over een geheim van een leerling.

Maar ik moet eerst even iets over mijn jeugd vertellen. Toen ik 12 jaar was, was ik lid van een club. Die club heette “de zwarte hand”. De club bestond uit drie leden. Wij beloofden elkaar plechtig om alles wat wij deden geheim te houden. Wij waren een geheime club en een geheimenclub. Met z’n drieën hadden wij ons tot taak gesteld om geheimen te ontdekken en deze vervolgens geheim te houden. Nu valt het niet mee om zomaar wat geheimen te ontdekken, dus verzonnen wij ze zelf. Zo zagen wij een man op straat, die volgens ons een geheimzinnige opdracht had. Wij hadden dus de plicht om deze man te volgen. Zoiets deden we wel vaker. Als zo’n man dan op de bus stapte, concludeer­den wij dat hij probeerde te ontsnappen, omdat hij wel wist dat wij geen geld voor de bus hadden. En als zo’n man een gebouw binnen ging stelden wij vast dat hij versterking ging halen. Wij trokken ons dan terug omdat wij ongewapend waren. En wij wilden onze moeders geen verdriet doen, door met kleren vol met kogelgaten thuis te komen.

Over “de zwarte hand” durf ik te beweren dat er heel wat mensen zijn die vroeger ook zo’n clubje hadden. Niets is namelijk normaler dan te te leven met een geheim. En zeker in de fase van je leven waarin je nog veel droomt over hoe het zal worden en hoe het zou kunnen zijn, zijn er altijd geheimen. Op een school werken we met pubers en wij weten dat zij de dragers zijn van geheimen. Wij weten dat er ook heel wat zijn die een ernstig, pijnlijk, droevig geheim met zich mee dragen. En soms kan een geheim de goede ontwikkeling van een kind in de weg staan. Dan is het nodig dat wij ervoor zorgen dat dit kind of deze puber zijn geheim prijs geeft en dat hij of zij van een zware last wordt verlost.

De plankjes vormen voor mij de herinnering aan een geheim. Ik was lang geleden een jonge rector. Ik werd bezocht door een meisje uit uit 3-HAVO. Rossig, sproeten, verlegen. Ze heette Hanneke. Hanneke wilde me wat vertellen, maar durfde dat niet. En daarom vroeg ze of ik een plattegrond van de school had. Ze keek er zo ernstig bij, dat ik onmiddellijk begreep dat dit een hele serieuze vraag was. Het toeval wilde dat er niet lang geleden een een enorme verbouwing  had plaats gevonden en er nog stapels tekeningen in mijn kast lagen. We gingen samen aan tafel zitten en ik vouwde wat papieren uit elkaar. “Zoiets?”, vroeg ik. Ze wist het niet. Ze keek me vragend aan alsof het niet haar vraag was om plattegronden op tafel te leggen. Maar ik kreeg haar aan de praat. Ze was naar een dokter geweest en dat was geheim. Het is een dokter die veel weet over geheimen. 
De tranen liepen over haar wangen. Ik legde mijn hand op haar arm. Dat drufde je toen nog. Ze huilde zachtjes. Hier zat een meisje dat elke dag hoofdpijn had. Een vreselijke hoofdpijn. Nee geen migraine en ook geen hormonen. Dat had de huisarts allemaal uitgesloten. En papa  begreep er niets van en een mama was er niet. En op school mocht niemand het weten. Waarom? Dat wist ze niet. Het was gewoon beter zo. Hoofdpijn is wel erg. Maar dat je iets hebt waarvan de huisarts zegt dat het niets is, ga je niet rond bazuinen. 
En nu was ze via een vriendin van papa bij een dokter geweest, die alles van geheimen weet. En die zei dat er waarschijnlijk een soort breuk in het gebouw zat. Iets met aardstralen. En van aardstralen krijgen sommige mensen hoofdpijn.

Hanneke nam een stapel bouwtekeningen mee naar de geheimendokter en kwam terug met twee plankjes. De dokter had gezegd dat de breuk in het gebouw precies door mijn kamer liep. Ik vond dat bijzonder intelligent van deze man. Het lot van Hanneke lag nu helemaal in mijn handen. Ik moest de plankjes ophangen op anderhalve meter hoogte en precies tegenover elkaar. Daardoor zouden de aardstralen worden afgebogen. De conciërge die me hielp om de plankjes op te hangen was al even verstandig als de geheimendokter. Het was een geheimenconciërge en in Hannekes aanwezigheid sloeg hij een spijker in de muur van mijn kamer. En nog een. Het was een serieuze aangelegenheid waarbij vooral werd gezwegen. “Zo goed, Hanneke?” vroeg de geheimenconciërge. Hanneke haalde verlegen haar schouders op. Ze wist het ook niet. We moeten het zo maar proberen. 

Ik vroeg Hanneke elke week een keer langskomen. Dat deed ze. De hoofdpijn verdween en kwam nooit meer terug. Na de zomervakantie kwam Hanneke niet meer. Waarom zou ze ook? De hoofdpijn was weg en de plankjes hingen er nog steeds. Hanneke deed examen, kreeg een diploma en ging het grote leven tegemoet. 
Ze is de plankjes nooit meer komen ophalen. Ik heb haar nooit meer gezien. En zo hoort het ook. Zij was op weg naar geluk en had mij onderweg even nodig. En daarna niet meer. Maar ik heb de plankjes en bewaar ze als herinnering aan een van de betere momenten in mijn rol voor jonge mensen.

Leraren zijn heel belangrijk voor de jonge mensen in hun school. Het past bij pubers om dat niet te laten merken. Sterker nog zij moeten ontkennen dat volwassenen ertoe doen. Dat is nodig voor hun eigen groei. Maar in de kern hebben zij ons hard nodig. Daarom moeten leraren al deze kinderen en jong volwassenen in hun hart sluiten. Daarom moeten zij goed naar hen kijken en moeten zij zich blijven realiseren dat pubers allemaal een geheim hebben. Op die manier blijven leraren gevoelig voor het onverwachte moment dat van betekenis kan zijn, door een woord, door een gebaar of door hulp. Leraren moeten de engelen zijn, de herders en de redders in nood. Dat moeten ze niet zijn, dat mogen ze zijn. En dat is een heel groot voorrecht. Het is het mooiste wat er is.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

2 reacties op Het geheim van twee plankjes

  1. Fae zegt:

    De broosheid van het leven zeer krachtig verwoord.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s